TASARRUF
REHBERİ
Musluklardan
damlayan, ampullerden fışkıran israf;
çok geçmeden bedelini bize ödetecek. .
Küresel
ısınmanın tek çözümü, daha az ısıtmak, israftan artık vazgeçmek. Gidişata bakılırsa bilinçli tüketim artık zorunlu bir
hale gelecek.
Günlük
yaşamımızda basit ama zekice tasarruf yöntemlerine duyarlı olmalıyız
Bilim adamları cevre ile ilgili çok ciddi uyarılarda bulunuyorlar.
Lütfen hassasiyetimizi esirgemeyelim… Hepimiz aynı gemideyiz
Mevsiminde kar ve yağmur sularıyla beslenmesi gereken göllerin
nehirlerin kuruduğunu, kuraklığın etkisinin sadece kırsal kesimde değil,
kentlerde de hissediyoruz. Temel olarak % 90 insan faaliyeti sonucu artışı
hızlanan sera gazları, kömür ve petrol gibi fosil yakıtların yanması sonucunda
ortaya çıkan karbon, küresel ısınmayla mücadelede çok büyük bir sorun
oluşturuyor. Çünkü tüm dünya daha uzun yıllar bu yakıtları kullanmak zorunda.
Dünyadan bir örnek;
Dünyada karbon üretimlerini
azaltıp, ürettikleri kadarını da atmosferden geri çekerek, dünyaya zarar
vermeyen bir yaşam sürdürmekte olan insanların yaşadığı yörelerde var.( İngiltere'deki Ashton Hayes köyü)
Kimi enerji tasarrufu sağlayan ampuller
takarak başlamış işe, kimi çift cam taktırıp, Isı
kaçıran çatılar elden geçmiş. Evlere,
okula güneş panelleri takılmış, Bütün gün fişte duran televizyonlar, makineler
fişten çekilmiş.
Bisikletine binenlerin,
yürüyenlerin sayısı artmış. Çalışmaya gidenler haftada bir gün evden çalışabilsin
diye köye ortak bir video-konferans sistemi kurma önerilmiş. Bir elektrik şirketiyle de, ilerde kendi
elektriklerini üretmek üzere anlaşma yapmışlar. Rüzgar mı daha verimli olur, talaştan elde edilen
biyo-yakıt mı, onu araştırıyorlarmış... Ama mühendis Garry Charnock, en
gurur duyduğu projesini sorulduğunda "Ben en çok ve 7'den 70'e herkesin bu çabaya katılmaya ikna olduğu köy
halkının birleşmesinden gurur duydum" diyormuş.. Hep birlikte
çalıştığımızda, herşey kolaylaştı! . Kaygı duyan çok insan vardı. Ama kimse tek başına harekete
geçmiyordu..."Her
şeyden önce müthiş eğlendik birlikte. Mesela gördük ki, bir toplumu harekete geçirmenin en iyi yolu, çocuklarını harekete
geçirmek. "Onlar okulda bu konuyla ilgilenirse, evde projelerini
hazırlarken anne-babalarıyla, kardeşleriyle, dedeleriyle, babaanneleriyle
tartışıyorlar. "Dedeleri de diyor ki 'A biz de zamanında böyle yapardık
bunu, eski alışkanlıklara dönmek lazım."
Aslında İngiltere'de pek çok
köy, mahalle, semtte
insanlar komiteler kurarak neler yapabileceklerini tartışıyor. Biz
deneyelim, insanlar da isterlerse bize baksın, bize sorsun ve kendi deneylerini
yapsın"
Uygulanan tasarruf eylemlerinden elde ettiklerimizi milyonlarla çarpalım!
Sağlanan su ve enerji tasarrufunu bir düşünelim…Toplum istekle
katılım sağladığında biz, ülkemiz ve dünya kazanır.Yaşamı sağlıklı sürdürebilmek
için onu hak edecek “Bilinçli
Yaşam” tarzını tercih etmeliyiz.Geleceğimiz için toplumsal refah için herkesin önemli
katkıları gerekmektedir.
İhtiyaç kadar donanımlı,
güneşten, oda ısısından yararlanmaya,
enerji tasarrufu imkanı sağlayacak küçük ve ekolojik evleri tercih
etmemiz bize güç ve zaman kazandıracaktır.
Evimiz işinize yakın bir yerde olabilir. Her gün
onlarca km. uzağa gidip gelmek bizi yorduğu gibi gezegeni de yoruyor. Hatta
mümkünse işimizi evimizin yakınına hatta evimize taşıyabiliriz. Son yıllarda
oldukça popüler hale gelen home-office (evde çalışma)
yöntemi pek çok insanı daha
mutlu ve daha verimli kıldı… Eko evler oluşturmalıyız.
Yağmur suyunu
biriktirecek büyük su tankları büyük
tasarruf sağlayabilir
Su kıtlığı çeken
ülkelerde,
yağmur suyu biriktirilerek evin su tertibatına dahil
edilebilmektedir.
Yağmur suyu
özellikle bahçe sulamak ve araba yıkamak için kullanılabilir
Bir su tankı için yeriniz yoksa yağmur veya kar
yağdığında
kovalara, leğenlere
su biriktirebilirsiniz. Bunları yapardık
gene yapalım. Yaşamı tehdit eden bugünkü şartlar içinde olmadığımız zaman da,
güzel
alışkanlıklarımız vardı şimdi unutulan.
“Suyumuz
S.O.S Veriyor”
Dünyanın
tüm suyu 100 litre olsaydı,
bizim
kullanabileceğimiz su yarım çorba kaşığı kadar olurdu.
Dünya suyundaki gerçekler gözardı edilecek gibi değil.
Yeryüzünün %70'i su, bunun %e 97,5'i tuzlu su ve %
2,5'i tatlı su.
Az ve sorun yaratan suyumuz çözüm bekliyor.
Kirli sular ölüm saçıyor, yol açtığı hastalıklardan
her yıl 2,2 milyon insan ölüyor, her 8 saniyede bir bebek can veriyor. Kirlisu kurbanlarının çoğu gelişmekte olan
ülkelerde. 1,2 milyar insanın içecek suyu yok. Dünya nüfusunun üçte birinin,
2,4 milyar insanın, su arıtma tesisi yok.
Son yüzyılda dünya
nüfusu 2 kat, su tüketimi ise 6 kat arttı.
Kalkınmakta
olan ülkelerde sanayi atıklarının yüzde 70'i, kanalizasyonun yüzde 90'ı
doğrudan su kaynaklarına veriliyor.
2032'de dünya
nüfusunun yarısı içecek su bulamayacak.
1 litre atık su, 8 litre temiz su kirletmekte.
Dünya tarım alanlarının yüzde 70'i çölleşme tehlikesi
altında. En yoksul yüzde 20'lik kesim temiz içme suyundan mahrum. Avrupa'da
kişi başına günde 160 litre su tüketilirken, bu oran Somali'de 5-10 litre ve bu
suya ulaşmak için kilometrelerce yol katedilmek zorunda.
Şu anda dünya
nüfusunun üçte biri su ve içme suyu kıtlığı yaşıyor.
Su kıtlığı, hastalıklara, beslenme sorunlarına ve
ekin kıtlığına
yol açıyor. Susuz hayat olmuyor.
İlk kez 2006’da hazırlanan ve BM’nin web sayfasında yer alan ülkelerin
seragazı envanterini açıklayan rapora göre, 1990-2004 yılları arasındaki artış
hızlarına bakıldığında Türkiye yüzde 110 ile dünya birincisi. Rapordaki
bilgilere göre, Türkiye’nin sadece bir yıl içinde ürettiği toplam sera gazı 357
milyon tona ulaşıyor.
Kara yüzeyinin yüzde 90'ında çeşitli şiddetlerde erozyon görülüyor ve
verimli topraklar da hızla kaybediliyor. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay
Dairesi'nin (NASA) yaptığı araştırmaya göre, erozyonun şiddetlenerek devam
etmesi ve etkili tedbirler alınmaması halinde Türkiye'nin büyük bir bölümü 2040
yılında çöl olacak.
Türkiye'nin
içinde Coğrafik kuşak nedeniyle, küresel ısınmanın etkilerini şiddetli biçimde
yaşayacağı, bu etkinin güneyde kuraklık kuzeyde de aşırı yağış ve seller
getireceği bilim adamları tarafından belirtilmekte. ir.
Sanıldığının
aksine su zengini bir ülke olmayan,
kişi başına ortalama 1500 metre küp ile ''su
azlığı çeken'' bir ülkeyiz.
Küresel ısınma ve bilinçsiz tarımsal sulama yüzünden,
Türkiye'nin sulak alanları ve birbirini tetikleyen sorunlar
yüzünden verimli toprakları kaybediliyor. Son 40 yıl ele alındığında 2,5
milyon hektarlık sulak alanın yarısı çeşitli nedenlerle yok oldu. Bazıları,
sinek üreten bataklık olduğu gerekçesiyle kurutuldu, bazıları besleyen
kaynaklarının üzerine baraj ve gölet kurulması nedeniyle kurudu, birçoğu da tarımsal
sulamaya esir düşerek haritadan silindi.
10 yıl önce 260 bin hektar olan Tuz Gölü'nün alanı bugün 130 bin hektara düşerken,
giderek suyu azalan Beyşehir
Gölü'nün önlem alınmazsa 3-5 yıl içinde bataklık haline geleceği
belirtiliyor. 'Dünyanın Nazar Boncuğu' olarak nitelendirilen, 5 milyon yıl önce
oluşan Meke Gölü,
birkaç yıl içinde bataklık haline döndü. 5 milyon yıldır var olan güzellik
birkaç yılda kaybedildi.
Türkiye'de
son 40 yılda Van Gölü'nün 3 katı, sulak
alan yok oldu. Türkiye'nin en
büyük tatlı su gölü olan Beyşehir Gölü'nün 25 katı oranında
Yuvacık,
Tavas, Seyfe, Eber, Beyşehir, Çavuşçu, Akşehir gölleri, İvriz çayı kurudu.
Kuruyan Akşehir gölünde balıkçılar artık hububat ekiyor!
Biyolojik yenileme kapasitesinin yüzde 50 fazlasını tüketen Türkiye'de
birbirini etkileyen sorunlar yüzünden sularla birlikte topraklar da gidiyor
WWF-Türkiye ve TEMA Vakfı yetkilileri, Kişi başına düşen su azaldı,
topraklarımız verimini kaybetti. Artık
ülkede daha ciddi önlemlerin alınması gerekiyor. Artık iktisat farz oldu
diyorlar.
Türkiye'nin
tüketilebilir yer üstü ve yer altı su potansiyelinin yılda ortalama 112 milyar
metre küp. Türkiye'nin nüfusunun 2030
yılında 100 milyonu bulmasının beklendiği, Türkiye'nin, mevcut su kaynakların
tamamı bozulmadan korunsa bile 2030 yılı için kişi başına düşen kullanılabilir
su miktarının 1000 metre küp civarında olacağı işaret edilmektedir.
Türkiye'de suyun büyük bir
bölümünün evlerde kullanıldığı ve evlerdeki gereksiz su tüketiminin
önlenmesi için TEMA Vakfı ;
''Suyunu Boşa
Harcama'' kampanyası ile, 4 kişilik
bir ailenin, alacağı basit önlemlerle yılda 140 ton su tasarrufu yapabileceğini
vurgulamak istedik. Su tasarrufu evde başlar.
4 kişilik bir aile, musluğun
gereksiz yere akmasına izin vermeyerek, kısa duş alarak, bulaşıklarını makinede
yıkayarak, gereksiz yere sifon kullanmayarak yılda 140 ton su tasarrufu
yapabilir.
Sebze
ve meyvelerinizi akar suyun altında yıkamak yerine su dolu, bir kabın içinde
yıkayın çok daha az su tüketilir Suyu boşa akıtmayın..
4
kişilik bir aile bu yöntemle yılda ortalama 18 ton su kurtarabilir
Yıkama sularını daha sonra çiçeklerinizi
sulamak için tekrar kullanın. Ispanak,
semizotu, pazı gibi yeşil yapraklı sebzeleri ayıkladıktan sonra ilk yıkama
suyuna sirke koyarsanız daha kolay temizlenir
Sayacınızı kontrol edin. Evinizde
gizli su kaçağı olabilir. Anlamak için, muslukları kapatın ve sayacındaki
rakamı okuyun. Su kullanmadan geçen iki saatin sonunda sayacı tekrar okuyun.İki
rakam arasında fark varsa önlem alınması gerekiyor demektir.
Musluğun altına yıkadığınız
tabakları üst üste koyduktan sonra durulamaya başlayın. Daha az suyla
temizleyebilirsiniz. Elde yıkadığınızda, bulaşık durulama suyunuzu biriktirip
tuvaletlere dökmek için kullanabilirsiniz. Elde bulaşık yıkarken mümkün olan en
az miktarda deterjan kullanın. Daha az deterjanı durulamak daha kolaydır.
Deterjan yerine doğal yeşil sabun kullanırsanız balıklar ve diğer deniz
canlıları daha da memnun olur. Aslında bulaşıkları elde değil makinede yıkayın.
Bulaşık makinenizi tamamen dolduğunda çalıştırın yılda 50 kg karbondioksit tasarrufu sağlayabilirsiniz
4
kişilik bir aile günlük bulaşığını elde yıkarsa, ortalama 84-126 litre su
harcanır. Oysa
bulaşık makinesi aynı bulaşığı sadece 12 litre su ile yıkar. Bu da bir yılda ortalama
26-40 ton su tasarrufu demektir
Evde harcanan suyun yüzde 10’u
mutfakta kullanılır. Pişirme, temizleme, yıkama ve içme amaçlı su kullanımında
birkaç noktaya dikkat ederek harcamanızı kısabilir.
Sebze haşlarken üstlerini kapatacak kadar su
kullanın ve tencerenin kapağını kapalı tutun.
Sadece ihtiyacınız olduğu kadar su
ısıtın. Böylece elektrik ve gaz masrafından da kısabilirsiniz.
Hem sebzeleriniz daha çabuk pişer, hem de
enerji tasarrufu yapabilirsiniz. Makarna ve sebze haşlama sularını dökmeyin, çorbalarınızda
kullanabilirsiniz.
Buzluktan çıkardığınız yiyeceği dolapta eritiniz Daha sağlıklı bir yolu
tercih etmiş olursunuz. Bu durum dolabınızın soğuk kalmasına yardımcı olur.
Böylece dolabınız daha az enerji harcar Donmuş yiyeceklerin buzu çözülsün diye
akar suyun altına tutmayın. .. Yemeklerinizi dolaba koymadan önce oda
sıcaklığına kadar soğutunuz. Sonra dolaba koyunuz. Böylece yemeği soğutmak için
ilave enerji harcatmayınız.
Alabildiğiniz kadar organik
gıda alın.Organik gübreler geleneksel gübrelere göre karbondioksiti daha yüksek
seviyede yakar ve depolar
Buz
dolabınızı, soba, radyatör, bulaşık makinesi ve ocak gibi ısıtıcı kaynaklardan
uzak yere yerleştiriniz. Böylece enerji tüketimimizi % 10-15 azaltabilirsiniz.
Dolabı mutfağın en soğuk yerine koyunuz Buzdolabınızı evinizin en sıcak yerine
koyarsanız toplam enerji tüketiminiz % 25 artar
Buzdolabı
ve derin dondurucu satın alırken az enerji tüketenler satın alınmalı.Dondurucular
çok iyi sızdırmazlık sağlandığında en yüksek verimde çalışırlar, bu sayede
havayı dondurmak için yoğun bir şekilde çalışmak, daha fazla enerji harcamak
zorunda kalmazlar.
Dolabın çevresinde havanın serbestçe hareket edebileceği yeterli aralık
(5 cm. gibi) bırakılmalı. Aksi durumda hava serbestçe hareket etmediğinde
enerji tüketimi iki veya üç kat artar.
Derin dondurucuda buz kalınlığının 7 mm.’den fazla olmasına müsaade
etmeyiniz. Dolaptaki buz otomatik olarak erimiyorsa yılda en az iki defa
eritiniz. Böylece enerji israfını önlemiş olursunuz.
Dolabınıza koyduğunuz yiyeceğin üzerine kağıtla, alüminyumla veya
plastikle mutlaka kapatınız. Dolabınızın kapısını sık sık açmayınız. Açtığınız
zaman da kısa süre açık tutunuz. Aksi durumda fazla enerji tüketimine neden
olursunuz.
Derin dondurucudan alacağınız bir kase içindeki buz parçasını
dolabınızın ortasına koyunuz. Böylece 3-4 gün süre ile, % 5 daha az enerji
harcamanız mümkündür.Dolabın verimli çalışma ömrü 20 yıldır. Eski dolaplar yeni
dolapların iki katı enerji tüketirler.
Banyo suyunun ısınmasını beklerken suyu bir kovaya doldurun.
Yıkanacağınız zaman küveti
doldurmayı değil, duş yapmayı tercih edin
Evde en çok su banyoda harcanır. Günlük harcamamızın yüzde 40’ı
banyodadır Banyoda su tasarrufunun en kolay yolu suyu tasarruflu kullanan duş
başlığı ve sifon taktırmaktır. Daha kısa duş alın. 5 dakikalık bir duş
sırasında ortalama 60 litre su harcanır. 4
kişilik bir ailenin her bir ferdi duş süresini 1 dakika azaltırsa yaklaşık 18
ton suyu kurtarır. Yıkanma sürenizi sabunlanma, yıkanma ve durulanma ile
sınırlayın.
Dişlerinizi fırçalarken, ellerinizi, yüzünüzü yıkarken tıraş olurken;
Suyu akar vaziyette bırakmayın musluğu kapatın.Bu şekilde günde 15-20
litreye kadar sudan tasarruf edebilirsiniz. Tıraş bıçağınızı akar suyun altında
değil, bir tas suyun içinde durulayın.
Su hayattır, suyunuzu da hayatınızı da boşa harcamayın.
Kullanılmadığı halde açık
bırakılan su harcaması, yılda kişi başına ortalama 12 tondur. 4 kişilik bir
ailede bu rakam yaklaşık 48 tondur.
Rezervuar ve muslukların akış düzgünlüğü su tasarrufu için çok önemlidir.
Damlatan bir musluk,bir günde yedi kova doldurur.Suyu ziyan etmeyelim.
Sifonu gereksiz yere çekmeyin. Tuvaletinizi çöp kutusu gibi kullanarak
boşuna su harcamayın.
Tuvalet rezervuarına renkli dezenfektan koyun, 30 dakika bekleyin,bu
süre içinde sifonu çekmediğiniz halde klozete akan su renklenirse sızıntı var,
gerekli alın demektir.
Dört kişilik bir ailenin fertleri günde bir kez sifonu amacı dışında
çekerse, yılda 16 ton su harcamış olur.
Ortalama 4 - 5 litre su alan rezervuara, su dolu 1,5 litrelik pet bir
şişe yerleştirin, rezervuardan akan su 3 litre olsa da ayni isi görüyor.Bu
basit önlemle, yılda 2 ton su tasarrufu sağlanabilir.
İstanbul'da 3 gün içinde
çekilen sifonlar ve arızalı musluklardan akan sularla Elmalı Barajı'nın tüm
kapasitesi foseptiklere boşaltılmış oluyor
Su hayattır, Akıp gitmesin.Değer verilsin.Su değerlidir!Önemsensin
Sadece wc rezvuarlarına değil arızalı musluklara da çok dikkat etmek
gerek
Muslukların su kaçırmadığından emin olun ve gerekirse tamir ettirin.
Her saniye bir damla damlayan musluk, yılda 1 ton su harcar.
Musluklarınız su damlatıyorsa conta yenileyin, mutlaka tamir ettirin.
Damlayan musluklar günde 30-200 litre suyun ziyan olmasına sebep olur.
Musluklarınızın altına suyun
birikebileceği kaplar koyun.
Ev ya da apartmanınızdaki su borularını yenileriyle değiştirin ya da
tamir ettirin. Eski tip borular tonlarca suyun ziyan olmasına neden olur.
Banyo ve tuvalette kullanılan su,evin toplam su tüketiminin % 70 i
kadardır
Banyo yapmak yerine duş alınız. Böylece %30 daha az su kullanırsınız. Duş
başlığını yeni çıkan suyu daha iyi püskürten Ayarlanabilir debili ekonomik duş
başlıkları ile değiştirin.Bu duş başlığı dakikada en fazla 10-15 litre su
tüketirken diğer başlıklar 25-30 litre su tüketir. Böylece 10 dakikalık banyo
esnasında 100-150 litre sıcak su ve o oranda da enerjiyi tasarruf etmiş
olursunuz.
Suyu daha az açarak daha
tazyikli suyla duş alınabilir. Duşlar banyo yapmanız için yeterli olan suyun
(100-150 litre yerine so litre) yarısından da azını harcarlar ve banyo için
gerekli olan suyun ısıtılmasından daha az enerji gerektirirler. CO2 salınımı
açısından bize faydası;ortalama bir aile böylece yılda 4 ton CO2'in atmosfere
karışmasını engellemiş olur ve iyi bir para tasarrufu yapmış oluruz.Sıcak su
gelene kadar boşa akıtılan su israftır. Kovaya alınabilir.Kurna modeli ile
ihtiyaç kadar su kullanılır.Sirkeli su ile kısa zamanda daha az suyla sağlıklı
bir durulanma yapılabilir.
Park ve bahçeleri şehir şebeke içme suyu ile sulayanları uyarın ve
yetkililere bildirin.”Bu bahçe içme suyu ile sulanmamaktadır diye belirtin.”
Kaldırımları değil, bahçenizi, çiçeklerinizi idareli sulayın ve sulamak
için günün serin saatlerini seçin. Öğle sıcağında sularsanız, buharlaşma ile
suyun büyük bölümünü kaybetmiş olursunuz. Sabah ve akşam gün batımı iyi zamanlardır.Bulunduğunuz her yerde su
tasarrufunun önemini anlatın.
Yaşadığınız yerin iklimine uygun, yerli bitkileri ekin.
Yerli bitkiler ve etli yapraklı sıcak iklim bitkileri yetiştirin daha
az su ve daha az bakım ile büyüyebilir. Islak bezle silmenizin daha uygun
olacağı
Arabanızı, suyun bitkiye ulaşabileceği yerde, deterjansız az su ile
yıkayın.
Kaldırım ve yerleri suyla yıkamak yerine çalı süpürgesiyle süpürün.
Kurak zamanlarda bahçenize veya balkonunuza kuşların su içip banyo
yapabileceği kaplar koyabilirsiniz.
Eko alışverişi çevrenize
özendirin. Kendinize file, bezden bir çanta, sepet temin edin ve plastik
torbalara veda edin..
Uzak marketlere gitmek yerine yürüme mesafesindeki manavdan, alışveriş
yerlerinden, bakkaldan, semtinizde kurulan pazardan alışveriş edelim.
İthal yiyecekler ülkemize gelene kadar yolda ürettiği karbondioksitin
atmosfere salınmasına sebep olmayalım. Meyveleri sebzeleri mevsiminde yemeye,
yakınınızdaki köylerde üretilmiş olmasına dikkat edin. Üstelik bunun genetik
açıdan daha sağlıklı olduğu da kabul edilmekte.CO2 salınımı açısından bize
faydası;ortalama bir aile böylece yılda 4 ton CO2'in atmosfere karışmasını
engellemiş olur ve iyi bir para tasarrufu yapmış olur
Çok parlak ışıkları söndürelim.
Gerçekten onlara ihtiyacınız yoksa lütfen onları kapatalım. Zira onlar çok
fazla enerji tüketirler. CO2 salınımı açısından bize faydası; ortalama bir aile
böylece yılda 4 ton CO2'in atmosfere karışmasını engellemiş olur.
Düşük enerji ampulleri size gereken ışığı verdikleri gibi 3 kat
daha az güç harcarlar. Eğer ki bir gece kulübünde yaşamıyorsanız, tüm
ampullerinizi değiştirin.CO2 salınımı açısından bize faydası, ortalama bir aile
böylece yılda 200 kg CO2'in atmosfere karışmasını engellemiş olur.
Emanete hıyanet etmeyelim.Bindiğimiz dalı kesmeyelim.Bitki ancak
Karbondioksiti kullanır, oksijeni
üretir. Mutlaka ağaç dikelim..Sadece
bir ağaç, yaşamı boyunca bir ton karbondioksit emilimi gerçekleştirir.
Ağaçların oluşturacağı gölge, havalandırma masrafınızı %15'e kadar azaltabilir.Tohum
,çekirdek, fideyi ve nereyi bulursak bir fidan dikelim ve gezegene yeni bir
akciğer hücresi kazandıralım. Ormanlarımızı talandan ve yangından koruyalım…
Doğaya katkı için. Bez havlu,
bez mendil ve kağıt olmayan çocuk bezi kullanınız.Tükenmez kalem yerine,
dolmakalem kullanalım.
Bir ton atık kağıdın, kağıt hamuruna katılması ile 20 ağacın
kesilmesini engelleriz.Dönüşen her bir ton cam için 100 litre petrol tasarruf
ederiz.
Geri dönüşen metal ve plastikle bu maddelerin yeniden üretiminde % 95
enerji tasarrufu sağlarız.Kullan at pillerini pil toplama kurularına atınız.
Yeniden doldurulabilir pilleri tercih ediniz.
Her atık çöp değildir.Geridönüşümü için
kağıt,-karton, plastik, cam, etal, ambalaj atıklarını ayrı ayrı torbalara
atınız geri kazandırınız.
Bir ton kullanılmış beyaz kağıt, geri kazanıldığında; 16 adet çam
ağacı, 1 ton kullanılmış gazete kağıdı geri kazanıldığında 8 adet çam ağacı
kesilmesi önlenmiş olur.Kağıt atıklarınızı fidana çeviriniz.( TEMA 02122837816
)
.Ambalajları fazla olan ürünlerden kaçının: Çöpünüzü yüzde 10 oranında
azaltarak 600 kg. karbondioksit tasarrufu yapabilirsiniz
Geri dönüşüme katkıda bulunun: Evinizden çıkan çöplerin sadece yarısını
geri dönüştürerek yılda 1200 kg. karbondioksit tasarrufu sağlayabilirsiniz. Ne
kadar az çöp üretirseniz, dünyanın zehirlenmesini o kadar çok önlersiniz.
Dünyada büyük şehirlerde her gün kişi başı 1 kg. katı atık üretiliyor. Bu da toplamda 2 milyar tona denk geliyor.
Bilinçsizce atılan bu çöpler her yıl 60 milyon ton metan gazı üretilmesine
sebep oluyor ve Dünya’yı biraz daha ısıtıyor.Depozitolu geri dönüşümü olan
kaplar kullanalım.Hammaddeler yerine,geri kullanıma gönderdiğiniz camla yapılan
yeni cam üretiminde, hava % 20, suyu % 50 daha az kirleniyor.Geri dönen her bir
ton cam için yaklaşık 100 litre tasarruf edilmiş olacak.
1 litre kullanılmış yağ 1 milyon litre içme suyunu yani, 15 kişinin 1
yılda alması gereken suyu içilmez hale getirir.
Kullanılmış bitkisel yağlar atık su kirliliğinin % 25’ini
oluşturmaktadır.
Bitkisel atık yağlar suya döküldüğü zaman su yüzünü kaplar ve güneş
ışığını engeller, zamanla sudaki oksijenin tükenmesi hızlandırır ve canlı
yaşamına zarar verir.
Atık borularına zarar verir, işletme maliyetlerini yükseltir.
Kullanılmış kızartmalık yağları kesinlikle dökmeyip kapaklı bir kapta
toplayıp ilgili toplayıcılara veriniz.Belediyenizle irtibata geçiniz.
Sağlığınız önemlidir. Kansorejen etkisi nedeniyle kızartmalık
yağlarınızı iki defadan fazla kullanmayınız.
Atık yağların kanalizasyona dökülmesi yasaklanmıştır.
(Resmi Gazete’nin 19/04/2005tarih , 25791 sayısı)
Doğaya
atılan atıkların % 60 boya ve boya ürünleridir. Dikkat edilmelidir.
Teknolojik atıkların oldukça arttığı günümüzde, ihtiyacınız yoksa yeni
bir telefon almaktan, bilgisayarınızı değiştirmekten, her çıkan teknolojiye
sahip olma hevesinden vazgeçmezsek, önümüzdeki yıllarda suyu, temiz havayı, mis
gibi meyve ve sebzeleri ancak onların ekranından görebileceğiz.
Daha az araba kullanın: Her zamankinden daha sık yürüyün, bisiklet
kullanın Araba kullanmadığınız her iki kilometre için 0.75 kg. karbondioksit
tasarruf edeceksiniz. Arabayla yapılacak
15 kilometrelik bir yoldan kaçınmak yılda 250 kg karbondioksit tasarrufu
sağlayacaktır!
Arabanızı haftada sadece 2 kere biriyle paylaşmak yıllık karbondioksit
emisyonunuzu 800 kg azaltacaktır. Mutlaka kullanmak zorundaysanız 95 km/saat’i
geçmemeye dikkat edin. Düşük viteste yüksek devir yapmayın. Aracınızı uygun
viteste kullanın. Yoksa yüzde 30’a kadar daha fazla yakıt harcar. 60 sn’den daha fazla bekleyecekseniz motoru
durdurun.
İşe giderken, seyahat ederken toplu taşıma araçlarını tercih ederek
veya otobüs, metro ve deniz vasıtalarını kullanarak trafikteki araç sayısını
azaltmalıyız. 60 saniyeden daha fazla bekleyecekseniz motoru durdurun.
Düşük lastik basıncı fazla yakıt tüketimine neden olur: Lastik
basınçlarını kontrol ediniz ve önerilen basınçta tutunuz Düzgün şişirilmiş
lastiklerle litre başına aldığınız yol yüzde 3 oranında artacaktır. Her 4 litre
benzin tasarrufu, 10 kilo karbondioksiti atmosferimizden uzak tutar.
Eko-sürüş açısında tavan yükü rüzgar direncini ve yakıt tüketimini
arttırır
Yüksek devirde vites değiştirmeyin. Yüksek devirde sürekli vites
değişikliği yakıt tüketimini ortalama yüzde 8 oranında arttırır
Otomobili yıkarken (büyük bir su israfına yol açan) hortumdan akan
suyla değil de, bunun yerine kova, fırça
veya ıslak bez kullanarak temizlersek
hem su tüketimimiz azalır ve hem de fırça ile kirleri daha iyi temizlenmiş oluruz.
Bakımsız araçlar önemli ölçüde hava kirliliğine neden olmaktadır
Özellikle motorun yakıt, ateşleme ve emisyon kontrol sistemlerini
içeren Periyodik bakım zaman, para ve güven kazandıracaktır
Araçlarınıza iyi bakmaya, kontrollerini yaptırmaya devam etmelisiniz
Bu toplantıya katılmak için gerçekten uçakla mı gitmeniz gerekiyor? Tatilinizi gerçekten yurtdışında
yapmaya mı ihtiyacınız var?
Dünyadaki akrabalarınız, size
yakın bir yere yerleşmiş olsalardı;
CO2 salınımı açısından bize faydası , ortalama bir aile böylece yılda 4
ton CO2'in atmosfere karışmasını engellemiş olurdu.
Dünyada ve ülkemizde de son zamanlarda iyice yaygınlaşan klimalar yeryüzünün şu zor zamanında,
yüküne yük katıyor. Klima yerine pencereleri açmak daha iyi bir yöntem ve daha
sağlıklı. Kalorifer kazanı ve klimalarınızdaki filtreleri temizleyin ya da
yenileyin Kirli bir filtreyi temizlemek yılda 175 kg karbondioksit tasarrufu
sağlayacaktır. Programlanabilir bir
ısıtıcı kullanın. Programlanabilir ısıtıcılar otomatik olarak gece ısıyı
düşürür ve gündüz artırır. Böyle bir sistem kullanarak yılda 100 dolara yakın
tasarruf edebilirsiniz. Eğer ısıtıcınızı 50
C°'nin üzerine ayarlamazsanız 250 kg karbondioksit daha tasarruf edersiniz.
Televizyonlar,
radyolar, bilgisayarlar ve bilimum cihazların üzerindeki stand by ışığı cihazı kullanıma hazır bekletir. Beklemede
bıraktığınız on cihaz ortalama bir evin bir aylık elektrik tüketiminin yarısı
kadar enerji tüketiyorElektrikli cihazların Stand by konumunda bırakmayın.
Televizyonlarımızı stand by konumunda bırakmak bir miktar enerjiyi gereksiz
yere harcamamıza neden olur. Kumandayla kapatmak yerine oturduğumuz yerden
kalkarak TV'yi üzerinden kapatabiliriz.CO2 salınımı açısından bize faydası; ortalama
bir aile böylece yılda 150 kg CO2'in atmosfere karışmasını engellemiş olur..
Şarj cihazlarını prizlere takılı bırakmayın. Küçük şarj cihazları
kullanılmadıkları zaman bile bir miktar enerji harcarlar. Cep telefonu,
PlayStation … gibi cihazlarınızı şarj etmediğinizde ya da pilleri dolduğunda
şarj cihazlarını prizde bırakmayınız.CO2 salınımı açısından bize faydası ;ortalama
bir aile böylece yılda 7 kg CO2'in atmosfere karışmasını engellemiş olur.
Sıradan bir televizyon çalışırken ortalama 100 vat elektrik tüketir.
Televizyonu kapatıp da prizden çekmezseniz, tüketim 2 vata düşer.
Yeni plazma ve LCD ekranlı televizyonlarsa daha fazla enerji tüketiyor.
Bunların en büyük modellerinde elektrik tüketimi kullanım sırasında 400
vata, kapalı ama prizdeyken 4 vata çıkıyor.Aynı şekilde DVD çalarlar da,
prizdeyken elektrik tüketmeye devam ediyor.
Bir odadan yarım saatliğine, hatta 10 dakikalığına bile ayrılsanız
ışıkları söndürün Elektrik enerjisi tasarrufu açısından çok önemli bir husus;Evde işyerinde öğle yemek molası sırasında bilgisayarlarımız
yaklaşık 1 saat boşa çalıştığını, tüm şirketlerde 100'un üzerinde bilgisayar
kullanıcısı olduğunu düşünürsek, her gün bir bilgisayarın 100 saatte tüketeceği
elektrik enerjisini boşa tüketiyoruz. Bilgisayarlarda en çok enerjiyi monitörler harcıyor. Ara verdiğimiz esnada sadece
monitörleri kapatarak bile dikkate değer miktarda elektrik enerjisi yılda
tonlarca karbondioksit tasarrufu sağlar
Konutlarda enerjinin elektrikli ev aletleri, ısıtma ve soğutma
ihtiyaçlarının sağlanması, aydınlatma ve sıcak su temini amacıyla
kullanıldığını, elektrikli ev aletleri, aydınlatma ve kullanılan armatürlerden
enerji verimli olanların tercih edilerek bu verimliliğin artırılabilir.
Elektronik
aletlerdeki saatleri çalıştırmak ve hafıza çiplerini hazır tutmak için harcanan
enerji, evde harcanan toplam enerjinin %5'ini oluşturuyor ve atmosfere yılda 18
milyon ton karbon bırakıyor
Eski, tasarruf günlerimize geri
dönüş iyi olacağa benziyor...
Bulunduğunuz ortam sıcaklığını düşürün Fazla değil, sadece 1°C düşürün,
böylece bir miktar enerji tasarrufu yapabilirsiniz.
Eğer üşürseniz, üzerinize bir kazak, süveter giyebilirsiniz. CO2
salınımı açısından bize faydası; ortalama bir aile böylece yılda atmosfere 0,4
ton CO2 verilmesini engellemiş olacağı
gibi parasını da tasarruf etmiş olur.
Kıyafetlerinizi 40 derece yerine 30
derecede yıkamak, yüzde 40 oranında bir enerji tasarrufu demek.Zaten son
yıllarda deterjanlar da, düşük ısıda etkili olacak şekilde üretiliyor. Çamaşırı
kurutucuya atmak yerine asarak kurutmak da, ciddi bir enerji tasarrufu
sağlayabilir
Çamaşır makinesini ekonomik kullanın. Tek bir çalıştırmada yaklaşık 176
litre su harcayan çamaşır makinesi haftada bir kez bile az kurulsa, yılda 9 ton
su tasarruf edilir.Ayrıca çamaşır makinenizi ve tüm beyaz eşyalarınızı alırken,
enerji tasarrufu sağlayan marka ve modelleri tercih edebilirsiniz
Su ısıtıcınızı kışın iki derece aşağı, yazın iki derece yukarı
ayarlayın. Bu basit ayarlamayla yılda bin kg. karbondioksit tasarrufu
sağlayabilirsiniz.
Sıcak su borularını yalıtkan malzemeyle kaplayın. Boruların ısınmasını
beklerken musluğu açıp suyu ziyan etmemiş olursunuz.
Sıcak su tertibatınızda termostat ayarının çok yüksek olmamasına özen
gösterin. Aşırı derecede ısınmış suyu soğuk suyla ılıtmaya çalışmak israftır
Evde harcadığımız suyun yüzde 15-20’si çamaşır yıkamak için kullanılır.
Çamaşır için sadece sadece su değil, enerji ve deterjan da harcanır.
Çamaşır makinenizi tamamen dolduğunda çalıştırın.
Bu şekilde, her yıkamada 10 litreye kadar su tasarruf edebilirsiniz.
Elde çamaşır yıkarken aynı suda önce beyazları; sonra renklileri yıkayın.
Çamaşırdan arta kalan suyu yerleri silmek veya tuvaletinize dökmek için
kullanabilirsiniz.
Ütüden önce çamaşırları düzgün astığınızda hem size daha az iş çıkar
hem de ütü için daha az enerji harcarsınız. çamaşırları nemli olarak ütülemeye
çalışın.
Fosfat içermeyen sabun ve sıvı temizleyicileri tercih ediniz.Su
kaynaklarımız zehirlenmesin.
Lambaların daha iyi çalışması için kuru bezle temizleyiniz. Kirli ve
tozlu lambalar %25 daha fazla enerji tüketirler.Gündüzleri mümkünse lambaları
yakmayınız. Perdeleri açınız ve güneş ışığından faydalanınız
Yüksek fiyata satın aldığınız kompakt floresan lambaları iki yılda
amorti edebilirsiniz Normal lambalardan 5 kat daha az enerji tüketirler ve 10
kat daha uzun ömürlüdürler.Standart lambaların ömrü 750-900 saat (150 gün)
iken, kompakt floresan lambaların ömrü 10.000 saat (2.000 gün)’ dür.
Klasik ampullerden kurtulup tasarruflu ampullere geçmekle elektrik
tüketiminizde yüzde 80’e varan bir tasarruf sağlamanın mümkün olabilir.
Standart akkor ampulünüzü tasarruf ampulü ile değiştirdiğinizde, yılda
75 kg. karbondioksit tasarrufu sağlarsınız.
Bir salon, iki oturma ve bir yatak odası, bir mutfak ve banyolu 100
m2’lik bir dairede günde 5 saat aydınlatma için normal lambalarla 3.250 W
enerji tüketilirken kompakt floresan lambalarla sadece 650 W enerji tüketilir.
Bina dışı aydınlatmayı sadece gerektiği zaman kullanınız. Otomatik
olarak ışığı kapatan ve açan fotosel üniteler veya zaman ayarlayıcı kullanınız.
AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, Türkiye´de tüketilen toplam enerjinin
yüzde 33´ü ısıtma ve soğutma amaçlı olarak binalarda kullanılıyor. Etkin bir
ısı yalıtımı ile binalarda
harcanan enerjiden yüzde 50 tasarruf etmek mümkün.
Bu da Türkiye´nin yılda 5,5 milyar dolar tasarruf etmesi anlamına
geliyor.Verilere göre, Türkiye´de bulunan 8,5 milyon binanın yüzde
91´iyalıtımsız. Tüketilen enerjinin büyük bir bölümü ithal edildiği
düşünüldüğünde, ısı yalıtımının önemi ortaya çıkıyor.
Türkiye´de net enerji tüketiminin yaklaşık üçte birinin konutlarda
gerçekleştiği, binalarda enerjinin verimli kullanılmasının küresel ısınma ve
iklim değişikliği ile mücadele açısından önemli rol oynadığı…
Ayrıca önemli bir katkıda karbondioksit emisyonunun atmosfere salınmasının
önlenmesi anlamına geldiği.ve yalıtımın sadece yakıt faturalarında büyük bir
düşüş sağlamakla kalmadığını, çevre kirliliği ve küresel ısınmaya karşı da
gözardı edilmemesi gereken bir önlem…ısı kaybı en çok duvar ve pencerelerde
olduğu için çift cam tavsiye ediliyor.
Evinizin ısısını havaya atmayın Evinizin çatı arasını, duvarlarını, sıcak
su hatlarını ve kazanı ısı kaçağına karşı izole edin. Kapı pencere ve
çerçevelerinizi hava kaçaklarına karşı kontrol edin. Evinizi ılık tutun, sıcak
değil ve böylece gezegenimizi biraz daha soğutmuş olursunuz.CO2 salınımı
açısından bize faydası; ortalama bir aile böylece yılda 3.8 ton CO2'in
atmosfere karışmasını engellemiş olur ve iyi bir para tasarrufu yapmış olur.
.
Daha az su, enerji ve deterjan harcayan makine satın alınız
Çamaşırları yıkarken sıcak su yerine, ılık su kullanınız. Durulamayı ve
çalkalamayı ise soğuk su ile yapınız. Elektrik enerjisinin %90’ı suyu ısıtma
esnasında harcanır. 30-40 °C su sıcaklığı çamaşır için en uygun sıcaklıktır.
Çamaşır yıkama sıcaklığını düşürün.Kıyafetlerinizi 40-60 derecede
yıkayacağınız yerde 30 derecede yıkayın. makineniz daha az enerji kullanmış
olur ve elbiseleriniz hala parlayan beyaz renklerde kalır.
CO2 salınımı açısından bize faydası;ortalama bir aile böylece yılda 90
kg CO2'in atmosfere karışmasını engellemiş olur
Daha az sıcak su kullanın: Suyu ısıtmak için çok fazla enerji
gerekmektedir. Daha az su tüketen bir duş başlığı ile 175 kg., giysilerinizi
soğuk ya da ılık suda yıkayarak da 250 kg. karbondioksit tasarrufu
sağlayabilirsiniz.
Su ısıtıcınızın termostatını maksimum 50°C’ye ayarlayınız. Bu sıcaklık
banyo ve mutfaktaki işler için uygundur. Çoğu insan 42°C sıcak su ile banyo
yapmaktadır.
Su ısıtıcıları sizin çay ya da kahve içmeniz için gereken enerjiden çok
daha fazlasını harcarlar. Eğer bir bardak içecekseniz sadece bir bardak su
kaynatın daha fazlasını değil.CO2 salınımı açısından bize faydası;
ortalama bir aile böylece yılda 45 kg CO2'in atmosfere karışmasını
engellemiş olur.
Tencere, tava ve çaydanlık tabanının aşan her alev enerji israfıdır
Yiyecekleri düz tabanlı tencerelerde ve tepsilerde pişiriniz.
Kapaksız kapta yemek pişirirken 3 kat daha fazla enerji tüketmek
gerekir.
Yemek pişerken fırın kapağını gerekmediği sürece açmayınız. Her kapak
açılışında sıcaklık 25 °C ile 30 °C birden düşer.
Mikro dalga fırın, klasik fırına göre % 66 daha az enerji tüketir.
Oturma odanızın sıcaklığının 20
°C, yatak odanızın sıcaklığının ise 17°C’den fazla olmasına müsaade etmeyiniz.
Odada 1 °C’lik sıcaklık düşürme % 5’lik yakıt tasarrufuna neden olur. Sadece
kullandığınız odaları ısıtınız. İhtiyacınız yoksa ısıtıcıyı açmayınız..
Isıtıcınızın veya radyatörlerinizin önüne kesinlikle eşya koymayınız.
Sıcak hava hareketini önlemeyiniz. Aksi durumda, ısınmak için daha fazla enerji
harcarsınız. Pencerelerinizden güneş çekildiği zaman ısının kaçmasını önlemek
için perdelerinizi kapatınız. Kapalı ve uygun perdeler pencerelerden ısı
kaybını %25 oranında önler. Perdeler radyatörlerin üzerini örtmemelidir.
Rüzgar ve güneş enerjisinden mümkün olduğunca yararlanmalıyız.
Güneş enerjisi ile evinizin,suyunuzun ısınmasına özen gösterin
Radyatörlerinizin arkasına yansıtıcı koyunuz. Böylece radyatör başına
yılda 6 dolar kazanırsınız. Alüminyum kaplı yalıtım levhası ile bunu sağlamanız
mümkündür. Isıtıcılar evdeki enerjinin %45’ini tüketir.
Kış aylarında odalarda ve
radyatör üzerinde kesinlikle çamaşır kurutmayınız. Odalarınız buhar içindeki
zararlı gazlarla dolar.
Kalorifer termostatınızın ısısını bir derece düşürmek, sıradan bir
ailenin ısınma masrafını yüzde 10 ya da daha fazla azaltabilir.
Aynı şekilde, kaloriferi daha da açacağınıza üzerinize bir kazak giymek
de büyük fark yaratabilir.
Kombileri 15 yıldan eski olanlara da, yeni ve verimli modellere
geçmeleri tavsiye ediliyor.
Perde ve mobilyaların kaloriferin önünü kapatmaması ve peteklerin
arkasına ısı yansıtıcı plakalar koymak da büyük tasarruflar sağlayabiliyor
HAZIRLAYAN
MELEK SEVİL İRENGÜ
