GEO3 (Global Çevreye Bakış) raporu

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından

dün yayınlanan ve dünya basınına yansıyan GEO3 (Global Çevreye Bakış) raporu ile ilgili basında yer alan haberlerden yola çıkarak hazırlanmış bilgi notu:

Yeryüzündeki kara yüzeyinin %70’i yol,

madencilik, şehirleşme ve diğer altyapı çalışmalarında

acil bir önlem alınmadığı taktirde

30 yıl içinde olumsuz olarak etkilenecek.

Mevcut ve gelecek nesiller için büyük önem taşıyan;

Ormanları, okyanusları, nehirleri, dağları ve

diğer hayatı destekleyen sistemleri tehdit eden

birtakım tercihler nedeniyle

dünya bugün bir dönüm noktasındadır.

Dünyada konuyla ilgili farklı merkezlerden oluşan bir ağdan 1000 kişinin katkısıyla hazırlanan bu rapor geçmiş 30 yılı değerlendiriyor ve önümüzdeki 30 yıl için öngörülerde bulunuyor.

UNEP Başkanı, raporu 22 Mayıs tarihinde Londra’da paylaşırken,

Artık insanların sağlıklı ve refah bir dünya için tercihlerinin ne olması gerektiğini çok iyi bildiklerini ifade etmiş. Ona göre artık eylem için tek gereken cesaret ve kararlılıktır.

Rapora göre, Latin Amerika ve Karayipler gelişmeden %80’i aşan bir yüzölçümü ile en çok etkilenecek bölgeler. Asya ve Pasifik bölgesinde de hızlı ve kötü planlanmış altyapı büyümesi sonucu, gerek doğal varlıkların kaybı, gerek diğer çevresel zararlar nedeniyle toprakların %75’i olumsuz etkilenecektir.

UNEP Başkanı Toepfer şöyle diyor: “

 Net adımlara ve zaman tablolarına ihtiyacımız var ve tüm tarafların katılımı şart.  Bu yalnızca politikacıların sorumluluğu olmamalı”.

Friends of the Earth yöneticisi Tony Jupiner’in yorumu ise şöyle:

 “Bu rapor Dünya için yeni bir kalk borusudur.  Evrensel trajediyi önlemek istiyorsak uluslar arası bir hareket başlatmalıyız.  

Johannesburg Zirvesi bu nedenle çok önemli.  Bu  zirvede liderlerin büyük işler için evrensel kurallar ve insanlar için evrensel haklar konusunda anlaşmaya varmaları lazım.” George W.Bush başkanlığında Kyoto Protokolü gibi uluslar arası anlaşmalardan uzaklaşan ABD’yi de uyaran Juniter “ Bir devlet ABD gibi uluslar arası koalisyonlara katılmaya yanaşmıyorsa, yeni koalisyonlar kurulmalıdır” dedi.

GEO-3 raporu küresel ısınma konusunda umutlu.  Rapora göre başlatılan hükümetleri, endüstrileri ve bireyleri kapsayan girişimler küresel ısınmaya neden olan gazların emisyonunun azalmasına katkıda bulunacaktır. 

Yeterli özel ve kamu desteğiyle atmosferdeki karbondioksit seviyeleri 2032 yılına kadar dengelenmiş olacaktır.

Rapor temiz içme suyunun yetersizliği konusunda uyarıyor.  2032 yılına kadar dünya nüfusunun yarısı ciddi susuzluk yaşanacak bölgelerde yer alacaktır.

Olumlu bir gelişme, dünyadaki aç insan sayısında düşüş olması.  Bir gelecek senaryosuna göre,

2032 yılında dünya nüfusunun %2.5’u gibi az bir bölümünde açlık görülecektir.

Rapor, dünyanın geleceğini, bugünkü dünyayı çevre açısından bir felakete sürükleyecek serbest ticaret ve kısa vadeli kar modeli de dahil dört ayrı senaryoda incelemiş. 

İkinci, en az birincisi kadar tehlikeli senaryoya göre terör ve korku ile güvenlik gerekçeleriyle zengin alanlara göç edilen bir model. 

Bu, dünyada zengin ile yoksul arasında bir bölünmeye yol açacaktır.

  Üçüncüsü; hükümetlerin güçlü bir politika ve uluslar arası işbirlikleri ile çevreyi korumaya yönelik adımlar attığı ve belirli ölçüde başarılı olduğu bir model.

  Dördüncüsü ise, tüm kararların kısa vadeli kazançlar elde etmektense sürdürülebilir kalkınmayı sağlamaya yönelik alındığı bir model.

Rapordan bazı rakamsal veriler ise şöyle:

Kötü haberler:

-       1183 çeşit kuş,  ve 1130 tür memelinin neslinin tükenmesi söz konusu

-       Dünya balık stokunun 1/3’ü tükenmiş durumda

-       2050 yılına kadar atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu 2 katına çıkacak.  10 yılda havaya bağlı felaketlerden etkilenen insanların sayısı yılda 147 milyondan 211 milyona yükselmiştir.

-       Aşırı otlanma %35 toprak bozulması, %30 ormansızlaşmaya yol açıyor.

-       Dünyadaki nehirleri yarısı ciddi derecede kirli.

İyi haberler:

-       114 ülkede zararlı kimyasal kullanımının %85 oranında azaltılması sonucu ozon tabakasındaki delik onarılmaktadır.

-       Yeryüzünün %10’u (30 yıl öncesinin 5 katı) korunmuş alandır.